تبارشناسی بور و علت نامگذاری بور
بنام خداوند بخشایشگر مهربان
🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷
تبارشناسی بور و علت نامگذاری طایفه بور:
الف- تبارشناسی بور
مقدمه:
✍ نتایج تحقیقات میدانی زیر درمورد طایفه بزرگ بور از تاریخ ۱۱ بهمن ۱۴۰۰ تا کنون توسط اینجانب علی بارانی بور بیرانوند با تکیه بر اعتماد اجتماعی بدست آمده ، امید دارم علاقمندان ایل بزرگ و ریشه دار بیرانوند روزی برای همه ی ایل این کار را به اتمام برسانند تا هرگونه راه نفوذ افراد بی هویّت به ایل و تبار پاک مان مسدود شود.جا دارد از همه ی بزرگان بور و برادران فرهیخته و غیرتمندم در تمامی دودمانهای طایفه بور بخاطر همکاری در گردآوری و تنظیم این شجره نامه؛کمال تشکر وقدردانی داشته باشم.
هِیژالی >بیران>آلائین>قباد>یاراحمد>موسی رَضا>صوفی رَضا " بور" در نتیجه می توان گفت:
بیران رحمت الله علیه؛ پدربزرگِ پدربزرگِ بور "صوفی رَضا رحمت الله علیه " است.
1. پسران هِیژالی عبارتند از: بیران، باجول
2. پسران باجول عبارتند از: سک وَند یا آقا امیر- دال وَند- کائِرحمِه یا قائدرحمت - یاراحمدی"به روایت مرحوم ماشالله صفربیرانوند "
3. پسران بیران عبارتند از: آلائین- دشائین
4. پسران آلائین عبارتند از: قباد یا مالکوآ- اسد یا مال اَسِه
5. پسران دشائین عبارتند از:رَش-شَلکَه-شعوون- شوهِردی-چَقَلخان-پیردائَه-دیوَه کان-دَلُیرّون-لُرّی
6. پسران اسد عبارتند از:کَرّ – زیِئلی-وارونی- مارِوُو
7. پسران قباد عبارتند از:سُوزعَلی- شَمسِیین- یارَحمِه
8. پسران یارَحمِه عبارتند از:بِزُرِگ- موسی رَضا- مَتَش- مِصطَفا
9. پسران بِزُرِگ عبارتند از: بزن- اصلَمرز- نخی- حُسه بَگ
معروف به چُواربوئه بِئتلونی
۱۰. پسران متش عبارتند از:حسنی-نَرکَه - شیِخَه
۱۱. پسران مِصطفا عبارتند از: گنجعلی-شیخَه-پیخمبری-بهروم-قُلی
۱۲. پسران موسی رَضا عبارتند از: بور"صوفی رَضا " ، تاری
۱۳. پسران تاری عبارتند از:موسی- کربلایی محمد یا کَلِی میِمه - گَد
* پسران کربلایی محمد یا کَلِی میِمه عبارتند از: حاجی محمدولی-کَلِی میرزا-سوزعلی-حسن جان-حسین جان
15. پسران صوفی رَضا عبارتند از ۶ پسر:
۱.سوارآقا " سُهرآخَه" سهراب خان هم محتمل است - ۲.مصطفی -۳. محمدشاه یا مِیَحشاهی - ۴.شفیع - ۵.آقاعلی یا آخعالی- ۶.علی عسگر
که علی عسگر فرزندنداشته و در جوانی ناکام بقتل رسیده.
*پسران و دختران صوفی رَضا نسل دوم بور می باشند چون خودش اولین نسل بور است .*
16. پسران سوارآقا " سُهرآخَه" عبارتند از: حیدر ، حسین خان، احمدخان، لطفعلی، محمدخان
*همگی از نسل سوم بور*
17. پسران مصطفی عبارتند از:صوفی ، آقاامیر یا آخ اَمیر ، آقابیگ یا آخَ بَگ ،مرتضی
*همگی از نسل سوم بور*
18. پسران محمدشاه یا مِیَحشاهی عبارتند از: روسی، رستم اول ، امیر ، کنعان بیگ یا کَنومبَگ
*همگی از نسل سوم بور*
19. پسران شفیع عبارتند از:پیری جان ، باباجان، کرم خان*همگی از نسل سوم بور*
20. تنهاپسر آقاعلی یا آخعالی عبارت است از:علی کرم
* از نسل سوم بور*
🌷بنابراین طایفه بور بیرانوند
متشکل از ۵ تیره بنامهای:
۱-بورسُهرآخَه
۲-بورمِصطفی
۳- بورمِیَحشاهی
۴- بورشفیع
۵-بورآخعالی
🌷و طایفه بور متشکل از ۱۷ هفده دودمان بنامهای:
۱-دودمان حِیَر یا حیدر
۲- دودمان حُسِه خو یا حسین خان
۳- دودمان احمَه خو یا احمدخان
۴-دودمان لفطالی یا لطفعلی
۵- دودمان مَحخو یا محمدخان
۶-دودمان صوفی
۷- دودمان آخ اَمیر یا آقاامیر
۸-دودمان آخَ بَگ یا آقابیگ
۹-دودمان مِرتضی
۱۰-دودمان روسی
۱۱-دودمان روسم یا رستم
۱۲-دودمان امیر
۱۳-دودمان کَنومبَگ یا کنعان بیگ
۱۴- دودمان پیری جُو یا پیری جان
۱۵- دودمان بوئَه جُو یا باباجان
۱۶-دودمان کِرَمخُو یا کرم خان
۱۷-دودمان علی کِرم
🌹🍀🌹🍀🌹🍀🌹🍀🌹🍀
✍نکته مهم:
با تکیه بر اعتماد اجتماعی و براساس پژوهش های میدانی و بااستفاده از از تاریخ شفاهی که عمدتاً از بزرگان طوایف بااصالتی مثل بیرانوند؛ صادقانه سینه به سینه نقل شده و از هر گونه دروغ و داستان سرایی به دور است، می توان تاریخ نانوشته یک خانواده،طایفه و یک ایل را نوشت و از سیر تکاملی زندگی اجتماعی گروههای یادشده و آسیب شناسی ها به نتایج خوبی برای نسل حاضر رسید.
🌿🌿🌿🌿🌿🌿
👌🏻و اما علت نامگذاری طایفه بور بیرانوند:
۲ روایت نقل شده
✍ یکی آنکه می گویند صوفی رَضا فرزند موسی رَضا فرزند یاراحمد بیرانوند وقتی با پسرانش به یک مراسم عروسی دعوت می شوند.گویا همگی لباسِ بور "بمعنای رنگ قهوه ای یا خاکی رنگ یا طلایی رنگ" پوشیده اند،از اینرو به طایفه "بور" مشهور شده اند.
🌿🌿🌿🌿🌿🌿
✍یک روایت دیگر هم اینچنین است که مأمور اخذ مالیات وقتی به این خاندان مراجعه می کند آنان مالیات پرداخت نمی کنند و چون لباسشان به رنگ بور بوده، با عصبانیت می گوید این بورها مالیات نمی دهند و چون حرف این مأمور دولتی معتبر بوده به این نام مشهور میشوند. البته می توان جمعِ دو روایت را صحیح دانست، چون وقتی یک نام معروف می شود در اثر تكرار توسط افراد و عناصر زیادی این نام ماندگار می شود.
به هرحال بور نام بدی نیست.و در ضرب المثل های لرستان هم یک ضرب المثل معروف داریم که می گوید:
بِرات نَمِرا،کُرِّ بور!
که مفهومش دعا کردن برای مردانِ غیرتی است،و طایفه بور به گواهی سایر بیرانوند ها هرگز زیر بار زور و ستم هیچ خان و خانچه ای نرفته و همیشه بطور مستقل و با اتحاد مثال زدنی، غیرتمندانه و شرافتمندانه در کنار سایر بیرانوندها به حیات اجتماعی خود در لرستان و دیگر نقاط ادامه داده است.
خوانندگان عزیز مستحضر باشند که
طایفه بور ایل بیرانوند عموماً به زبان شیرین لکی سخن می گویند.
مگر برخی خانواده هایی که تبعید شده و یا بدلیل امرار و معاش و وصلت با دیگر طوایف،و یا مهاجرت به گویش شیرین لری و یا پارسی،عربی و... سخن می گویند. به هرحال تغییر زبان باعث حذف کسی از نسل بور"صوفی رَضا " نخواهد شد.و همه طایفه بور بیرانوند از نسل یک نفر بنام صوفی رَضا می باشند.
⚡ بانو ملکشاه تنها دختر بور"صوفی رَضا " است که اسم و رسم او باقی مانده است. تاکنون آماری از اسامی بقیه دختران بور"صوفی رَضا " از منابع و تاریخ شفاهی بدست ما نرسیده است. علت ماندگاری نام بانو ملکشاه، این روایت است که، بانو ملکشاه همسر پسرعموی صوفی رَضا "بور" است.نام این پسرعمو،اصلَمرز است. اصلَمرز با داشتن همسری ممتاز بنام بانو ملکشاه دارای یک زندگی خوب و مرفه بوده و نسبت به بقیه فامیل ثروتمندتر و دارای وجهه بالاتری است که در این بین اصلمرز بدون رضایت بانو ملکشاهِ بور ، با یک زن دیگر بنام خونآخَن از طایفه مُمصارِم ازدواج می کند. بانو ملکشاه هم معترض شده و سفارش می کند که به پسرانش بگویند "دودمانِ ملکشاهی". اینجانب به نمایندگی از برادران بور، بانو ملکشاه بور را بخاطر غیرت،نجابت و بزرگ مَنِشی ایشان که توانسته فرزندان خوبی برای اصلَمرز تربیت کند، بانوی نمونه طایفه بور بیرانوند معرفی می کنم.روح بانو ملکشاه و شوهرش اصلَمرز بزرگ،شاد و یادشان گرامی باد. 🤲 ملکشاهی های بیرانوند همان هسته اصلی طایفه اصلَمرز هستند ولی بنام مادرشان،بانو ملکشاه که دختر صوفی رَضا بور رحمت الله علیه بوده بنام ملکشاهی معروف شده و اکثراً انسانهای مستعد و متشخصی هستند و همواره پیوند قلبی و خویشاوندی این دودمان بزرگ با طایفه بور حفظ شده و همیشه به دایی های خودشان ابراز محبت می نمایند.
👌🏻شایان ذکر است،علی عسگر یکی از پسران بور"صوفی رَضا " بوده که طی یک نزاع خانوادگی توسط یکی از پسرعموهای خود "فرزندان تاری" به قتل رسیده که پدرش صوفی رَضا بخاطر حفظ برادری و اتحاد با تاری ؛ جوانمردانه از خون علی عسگر گذشت نموده است. در خصوص قتل علی عسگر و یکی از پسران بور"صوفی رَضا " و سنگ بنای اتحاد بور و تاری، چند تن از بزرگان یاراحمد"یارَحمِه " روایتی زیبا وشبیه بهم را نقل کرده اند که ذکر آن خالی از لطف نیست...
🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
✍آنگاه که علی عسگر بدست یکی از پسرعموهای خود از خانواده تاری بقتل رسید،تاری رحمت الله علیه از شرمندگی برادرش مجبور شد با خانواده اش بسوی دایی هایشان از طایفه بازگیر کوچ نموده و در منطقه کوهستان تاف موقتاً سکنی گزیند.در پی این هجرت، برادرش بور"صوفی رَضا رحمت الله علیه " با یک مشکل جدّی مواجه می شود و آن تصرف عدوانی اراضی کشاورزی خودو برادرش تاری، در ییلاق مِلَه تخت و خِرّاِشکَفت بدست دیگر طوایف است. با خود می اندیشد؛ که هم پسرم علی عسگر از دستم رفت،هم برادرم تاری از دسترسم دور شد و هم املاکمان تصرف شدند😭.لذا تصمیم به برگرداندن برادرش"تاری" می گیرد.صوفی رَضا "بور" اسبی داشته که همیشه دوبار شیحه می کشیده،اسب صوفی رَضا درحالی که صاحبش را حمل می کند در نزدیکی محل سکونت تاری در کوهستان تاف خرمآباد ؛ دو شیحه می کشد.تاری در این حین یا بیمار است یا به روایتی پایش شکسته ؛ به فرزندانش می گوید این صدای اسب برادرم صوفی رَضا است،یا دزدیده شده یا برادرم در این نزدیکی است!فرزندانش باور نمی کنند.ولی درست است.سوار بورپوش؛ همان صوفی رَضا است که درپی یافتن برادرش تاری رهسپار کوهستان تاف شده است.صوفی رَضا از خون پسرش علی عسگر مرحوم جوانمردانه گذشت نموده و برادر و خانواده ایشان را به ملک پدری برمی گرداند.گفته شده پسران باغیرت تاری بکمک برادران بور خود در آن سال ۱۸ گاوجفت از متصرفین اراضی بورتاری در مله تخت،می کُشند و بکمک برادران بور، طمعکاران را تار و مار می کنند.از اینرو همیشه گفته اند" گُذَشدئِه بوُرَء".از این روایت می توان نتیجه گرفت که بزرگانِ دلپاک و غیرتمند ایل بیرانوند گذشت داشته اند و از طرفی برادری فقط ، تنها بر اساس همخون بودن نیست بلکه باید برادری همراه با رفاقت و اتحاد و گذشت باشد که پابرجا بماند.واین درسی گرانبهاست برای ما بیرانوند های امروزی.
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
علی بارانی بورِبیرانوند
۰۹۱۶۸۶۲۱۳۱۶
